Opent in een nieuw tabblad
MeCeBi Logo
Bekijk alle blogs

Uit mijn (slaap)ritme

Goed slapen is voor sommigen al een hele uitdaging. Het warme weer van de afgelopen weken maakt het nog extra lastig. Door de warme nachten vallen we meestal later in slaap en verschuift ons bioritme een beetje.

Goed slapen is voor sommigen al een hele uitdaging. Het warme weer van de afgelopen weken maakt het nog extra lastig. Door de warme nachten vallen we meestal later in slaap en verschuift ons bioritme een beetje. Om goed te kunnen slapen is een constant bioritme van groot belang. Maar wat is bioritme eigenlijk en waarom is dat zo belangrijk om goed te kunnen slapen?

Het circadiaans ritme

Voor ons duurt een dag 24 uur. Hierin komt de zon op, gaat de zon weer onder en daartussen is het donker. De periodes van licht en donker verschuiven met de seizoenen mee, maar het speelt zich altijd allemaal af in een tijdsbestek van 24 uur.

Zonder erbij stil te staan bezitten we zelf ook een biologische klok die een bepaald ritme aanhoudt. Het is een oeroud ‘systeem’ dat vele processen aanstuurt op basis van dit 24-uurs ritme (of circadiaans ritme), zoals het dag- en nachtritme, de bloeddruk, de lichaamstemperatuur, de stofwisseling, hormonale processen, het energieniveau en de stemming.

Als je al deze processen bekijkt dan begrijp je wel hoe belangrijk dit circadiaans ritme is om goed te blijven functioneren. Jouw circadiaans ritme zorgt ervoor dat alles op rolletjes verloopt.

Is de aansturing van jouw circadiaans ritme niet optimaal dan kan dat leiden tot allerlei (chronische) klachten zoals slaapproblemen, een verhoogd stressniveau, spijsverteringsproblemen of psychische klachten.

Je eigen chronotype

Een biologische klok bezitten we allemaal. Hoe de interne klok tikt is per persoon wel verschillend. Dat is vanuit je genen bepaald.

Zo heb je de vroege vogels die het liefst actief zijn in de ochtend en daartegenover de nachtuilen die pas na de middag warm draaien. Sommigen hebben niet echt een voorkeur en hebben een beetje van beide.

Wanneer je mee kunt gaan op het ritme dat bij jou past scheelt dat een hoop energie. Al is dat makkelijker gezegd dan gedaan want de meeste beroepen of opleidingen beginnen vroeg en dwingen daarmee vooral de avondmensen tot een ander ritme dan dat bij ze past.

Hoe werkt je interne klok nu precies?

Vanuit je genen heb je dus een voorkeur voor een bepaald slaap-waakritme. Daarbij heb je een biologisch klokje dat steeds het ritme over 24 uur aangeeft. Het bepaalt je slaap-waakritme, hormoonafgifte, lichaamstemperatuur en orgaanwerking. Hoe werkt dat nu precies?

  • In je hersenen is een gebied met zenuwcellen dat de suprachiasmatische nucleus (SCN) genoemd wordt. Deze kern bevindt zich in de hypothalamus en geeft het 24-uurs ritme aan.
  • De SCN synchroniseert zich continu met de buitenwereld. Zo staat de kern bijvoorbeeld in verbinding met je oogzenuwen. Hierdoor kan het gebied informatie verkrijgen over de hoeveelheid licht buiten en blijft jouw 24-uurs ritme in de pas lopen met het dag- en nachtritme.
  • Dezelfde SCN reguleert dan ook de aanmaak van het hormoon melatonine door de pijnappelklier aan te sturen. Dit is het hormoon dat het startschot geeft om te gaan slapen. Het laat het hele lichaam eigenlijk weten dat het nacht wordt.

Deze biologische klok bepaalt, samen met de slaapdruk (adenosine) die je opbouwt door simpelweg wakker te blijven, uiteindelijk dat je goed kan slapen. Daarnaast geeft je SCN nog talloze ritmische signalen af aan de rest van het lichaam wat zo dus je circadiaans ritme bepaalt.

Een verschuiving in mijn bioritme

Nu kun je misschien wel wat makkelijker begrijpen wat een verre reis door verschillende tijdzones met je interne klok kan doen. Inderdaad, die is dan even van slag. Het daglicht op je ogen komt niet meer overeen met de tijd die het in jouw lichaam is. Zo kun je midden in de nacht wakker worden omdat je interne klok je vertelt dat het tijd is om op te staan.

Dit is het meest extreme geval van een verschuiving van je bioritme. De kleinere verschuivingen worden vaak onderschat. Hierbij bedoelen we bijvoorbeeld het later naar bed gaan in het weekend, ook wel de ‘’sociale jetlag’’ genoemd.

Al gauw ga je een aantal uren later naar bed en sta je wat later op. Nog voordat het lichaam daaraan gewend is, is het alweer zover om vroeg op te staan. Voor veel mensen levert dit slaapproblemen op en is een vast slaap- en waakritme, ook in het weekend, al een hele verbetering.

Tegenwoordig werken er ook veel mensen onregelmatig en wisselen de late en vroege diensten zich af. Dit maakt het voor het lichaam moeilijk om een constant bioritme te vinden.

Vergeet daarnaast ook het effect van kunstlicht op je bioritme niet. Door het het kunstlicht wordt het niet meer helemaal donker in de avond. De vele lampen maar ook schermen met blauwlicht verstoren ons ritme. Zo komt de melatonine aanmaak moeilijker op gang en wordt het inslapen lastiger.

Tips om beter te slapen

Wil jij beter slapen? Volg dan onderstaande tips op en zet daarmee een stap in de juiste richting.

  • Wijk niet meer dan 1,5 uur af van je dagelijkse slaap- en waakritme. Ook in het weekend!
  • Houd je slaapkamer zo koel en donker mogelijk.
  • Vermijd schermuren voordat je naar bed gaat. Tenminste een uur voor het slapen geen scherm meer.
  • Bouw de dag af. Dit geldt voor zowel voor je activiteiten als de hoeveelheid licht. Dim de lichten ‘s avonds en doe geen al te inspannende dingen meer; dus ook niet mentaal.
  • Doe een ontspanningsoefening voor het slapen gaan. Denk bijvoorbeeld aan de ademhalingsoefening van vorige week!

Slaap je slecht en heb je het idee dat jouw bioritme niet constant is? Mogelijk kunnen wij wat voor je betekenen. Neem contact met ons op via onze contactpagina, per e-mail via info@mecebi.nl of bel ons op 0341 – 35 41 12.

MeCeBi staat voor je klaar!

Heb je vragen deze blog of wil je meer informatie over het versterken van je immuunsysteem?
Neem contact met ons op